Ik ben een vierkantje

Het vierkantje in het ronde gat

“Ik voel me als een vierkantje dat in een té klein rond gat wordt geduwd”, zei ik terwijl ik mijn best deed om mijn tranen te bedwingen. Ik keek naar haar en schuifelde onzeker heen en weer in mijn bureaustoel. “Het wordt makkelijker, als je hier langer werkt.”, was de reactie van mijn collega. Ik wist niet of dat vooruitzicht me blij of verdrietig moest maken. Ik kon er met mijn verstand niet bij. Alles aan deze baan voelde verkeerd, maar ik durfde niet op mezelf te vertrouwen. Ik dacht dat het aan mij lag en dus probeerde ik mijn hoeken in te trekken, zodat ik in het krappe, ronde gat paste.

Drie jaar en een burn-out later drong het pas tot me door dat mijn kwaliteiten als vierkantje nooit zouden worden gewaardeerd of zelfs een verschil zouden maken in dit bedrijf. Want: “Als je iets van resultaat of voldoening wilt halen uit je werk, dan zit je hier niet op de juiste plek.” Daarover leken mijn collega’s het eens te zijn en zij leken dat ook prima te vinden. 

Maar ik kon dat simpelweg niet accepteren. 

“Wat kan ik hieruit leren? Welke les brengt dit me? Hoe kan ik mezelf weer opnieuw motiveren?” Deze vragen heb ik bijna drie jaar lang met grote regelmaat aan mezelf gesteld en iedere keer dat ik mezelf weer bij elkaar wist te rapen, voelde als een overwinning. Op wat of wie was niet duidelijk. Tot die ene dag… De dag dat ik besefte hoe toxisch de werkomgeving was waarin ik verkeerde en ik iets deed wat ik nog niet eerder had gedaan.

“Het ligt niet aan jou”

Ik belde hem op omdat ik een ander perspectief wilde krijgen. Wat ik van het gesprek verwachtte was simpel en duidelijk: Hij zou me uitleggen hoe ik het van me af zou kunnen zetten. De mindset die ik nodig had om weer door te kunnen gaan, nu ik zelf niets meer kon bedenken. Zijn zelfverzekerdheid en bravoure zouden me activeren om er weer vol voor te gaan. Alleen gebeurde er iets anders: “Je hebt daar niets meer te leren!” zei hij. “Dit is een toxische omgeving en je moet jezelf daaruit verwijderen.” Het was niet eens bij me opgekomen en voelde als een bevreemdend idee. “Maar dan geef ik op?!” “Nee, dan geef je jezelf de ruimte die je nodig hebt.”, was zijn antwoord. “Het ligt niet aan jou, het ligt aan hen."

Die woorden bleven een tijdje hangen in de lucht, als een scherpe, onverwachte waarheid. Ik voelde mijn schouders zakken. Drie jaar lang - of eigenlijk nog veel langer - had ik een strijd tegen mezelf gevoerd. Al die jaren had ik geprobeerd om van mijn hoeken af te komen, en nu hoorde ik van iemand anders dat ik mocht stoppen met vechten. Er viel een loodzware deken van schuld van me af. Het was geen opgeven; het was vrijlaten.

Die boodschap heeft hij verschillende keren moeten herhalen tijdens ons telefoongesprek. Deels vanwege de slechte verbinding, maar ook omdat het zó ontzettend veel weerstand bij me opriep. “Ja, ik hoor je. En ik snap het. Maar ik denk gewoon dat alles een leermoment is of kan zijn.” “Nee, Annemie, je hebt daar alles geleerd wat je kon. Ken je het verhaal van Christine en haar vorige werkgever?”, vroeg hij. Hij doelde op zijn dochter, mijn nichtje, die als jonge twintiger al zo sterk in haar schoenen staat dat ze is weggegaan bij haar eerste werkgever omdat het ook een toxische werkomgeving was. Mijn twijfels of het niet overal zo is, veegde hij daarmee meteen van tafel. “Zij heeft nu super fijne collega’s die vragen hoe het gaat, of ze haar kunnen helpen en ze voelt zich gewaardeerd om wie ze is.” 

Mijn hoeken maken me tot wie ik ben

Plots zag ik mijn vierkantje voor me. De hoeken stonden voor mijn scherpe analytische blik, mijn diepgang, mijn verlangen naar betekenis en eerlijkheid, mijn creativiteit en mogelijkheid om ‘out of the box’ te denken. Dit waren geen fouten, maar mijn meest waardevolle assets. En ze waren simpelweg op de verkeerde plek. Alweer. 

Ik heb, niet alleen in deze baan, maar mijn hele leven lang geprobeerd het vierkantje in mij rond te maken, en nu hoorde ik dat ik gewoon mezelf kon en mocht zijn. Het was geen opgeven; het was terugpakken van mijn eigenwaarde.

De dag na ons telefoongesprek kwam ik op kantoor en het voelde alsof alles anders was. Niets kon mij nog raken. Ik kon eindelijk de afstand nemen die ik nodig had, omdat ik wist dat ik het te krappe, ronde gat zou verlaten. Voor het eerst in lange tijd kon ik weer voluit ademen. Ik voelde mijn hoeken weer. En ik besloot: deze hoeken ga ik vanaf nu alleen nog maar inzetten op plekken waar ze het verschil maken.

De week erop heb ik mijn ontslag ingediend. Er was geen drama, geen schuldgevoel, alleen een rustige, absolute zekerheid dat ik de juiste keuze maakte. Ik verliet het ronde gat. De opluchting was fysiek. Ik was geen afgestompt stukje materie meer; ik was weer een krachtig en compleet vierkant.

Jouw hoeken zijn jouw kracht

Eindelijk heb ik de les geleerd: datje met je vierkante vorm, je hoogsensitiviteit, niet hoeft te vechten om in een verkeerde omgeving te passen. Je moet de omgeving zoeken – of creëren – die jouw vorm, jouw unieke kwaliteiten, omarmt en nodig heeft.

Dat inzicht is de basis geworden van de NDP Code reeks. Ik heb de leiding genomen over mijn eigen vorm en mijn eigen omgeving, en dat is wat ik nu jou ook gun. Want jouw hoeken zijn jouw kracht. Je bent geen vierkantje dat moet veranderen, je bent een vierkantje dat de juiste plek moet vinden. 

Mijn lieve, wijze broer was er voor mij. En nu ben ik er voor jou.